Urząd Gminy w Sosnówce

Tytuł

Data utworzenia

Opis

SPIS  TREŚCI

1.  WPROWADZENIE 2
2.  INFORMACJA  OGÓLNA 3
3.  UWARUNKOWANIA  ŚRODOWISKA  PRZYRODNICZEGO 4
3.1  POŁOŻENIE  GEOGRAFICZNE 4
3.2  ZASOBY  PRZYRODNICZE 4
3.3  KRAJOBRAZ  I  WALORY  ŚRODOWISKA  PRZYRODNICZEGO 7
3.4  OCENA  STANU  I  IDENTYFIKACJA  ZAGROŻEŃ  ŚRODOWISKA 7
4.  SYTUACJA  DEMOGRAFICZNO - SPOŁECZNA 8
4.1  STAN  I  CHARAKTERYSTYKA  ZALUDNIENIA 9
4.2  RYNEK  PRACY 10
4.3  SYTUACJA  MIESZKANIOWA 11
5.  INFRASTRUKTURA  TECHNICZNA  I  SPOŁECZNA 12
5.1  ADMINISTRACJA  I  OŚWIATA 12
5.2  WARTOŚCI  KULTUROWE,  TURYSTYKA  I  WYPOCZYNEK 13
5.3  OPIEKA  ZDROWOTNA  I  SPOŁECZNA 15
5.4  KOMUNIKACJA  I  ŁĄCZNOŚĆ 17
5.5  INFRASTRUKTURA  SANITARNA 18
5.6  ELEKTROENERGETYKA 19
6.  GOSPODARKA 20
6.1  ROLNICTWO 20
6.2  PRZEMYSŁ 24
6.3  HANDEL  I  USŁUGI 24
7.  ANALIZA  BUDŻETU  GMINY 25
8.  ANALIZA  SWOT  DLA  GMINY 27
9.  WNIOSKI  -  REKOMENDACJE 29
10. GMINA  NA  TLE  POWIATU 30

1.  WPROWADZENIE

 Niniejsza diagnoza strategiczna jest punktem wyjścia do opracowania strategii rozwoju gminy Sosnówka. Celem tej analizy jest określenie uwarunkowań wewnętrznych - zasobów gminy i możliwości ich wykorzystania oraz niedoborów - dziedzin wymagających ulepszenia z uwzględnieniem powiązań i wpływów otoczenia zewnętrznego. Celem nadrzędnym opracowania strategii jest określenie programów działań, które przyczynią się do poprawy warunków życia lokalnej społeczności.

 Pracę nad strategią rozwoju gminy Sosnówka wykonano w trzech etapach;
 I -   opracowanie wstępnej diagnozy strategicznej obszaru gminy na podstawie danych
            statystycznych i badań własnych,
 II -  przeprowadzenie warsztatów nad budowaniem strategii rozwoju gminy pod kierunkiem
            ekspertów zewnętrznych z udziałem wytypowanych przedstawicieli gminnej społeczności,
 III - opracowanie strategii rozwoju gminy określającej pożądane kierunki rozwoju gminy
            poprzez wyznaczenie konkretnych zadań i sposobów ich realizacji.

 Analiza została przeprowadzona w oparciu o materiał statystyczny pochodzący z Urzędu Gminy, „Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy”, „Co warto wiedzieć o zagospodarowaniu przestrzennym województwa bialskopodlaskiego”, „Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce”, „Muzeum J.I. Kraszewskiego w Romanowie” autorstwa S. Jadczaka, dane GUS, US, USC, oraz badania własne.

 

 

 

2.  INFORMACJA  OGÓLNA

 Według nowego podziału administracyjnego kraju, ustanowionego decyzją Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 roku, gmina Sosnówka należy do Powiatu Bialskiego - jednego z 24 powiatów Województwa Lubelskiego. W dawnym podziale administracyjnym, gmina Sosnówka należała do województwa bialskopodlaskiego.

DANE  O  GMINIE  SOSNÓWKA
Województwo Lubelskie
Powiat Bialski
Powierzchnia 14 843 ha
Liczba mieszkańców 3 200
Gęstość zaludnienia ok. 21,6 os/km²
Liczba sołectw 13
Liczba miejscowości 13
Większe miejscowości Czeputka, Dębów, Lipinki, Motwica, Pogorzelec, Przechód, Romanów, Rozwadówka, Sapiechów, Sosnówka, Wygnanka, Żeszczynka.
Użytki rolne 9 836 ha
Lasy 3 731 ha

 

 

 

 

3.  UWARUNKOWANIA  ŚRODOWISKA  PRZYRODNICZEGO

 3.1  POŁOŻENIE  GEOGRAFICZNE

 Gmina Sosnówka położona jest w północno wschodniej części województwa lubelskiego, w powiecie bialskim, na południowy wschód od miasta powiatowego – Białej Podlaskiej. Graniczy z następującymi gminami:
 Wisznice, Łomazy, Tuczna – leżącymi w powiecie bialskim,
 Hanna, Wyryki – leżącymi w powiecie włodawskim,
 Podedwórze – leżącą w powiecie parczewskim.

 Miejscowość gminna Sosnówka oddalona jest od:
 Białej Podlaskiej – 40 km,
 Wisznic – 7 km,
 Sławatycz – 23 km,
 Lublina – 90 km.

 Biorąc pod uwagę podział Polski na jednostki fizyczno - geograficzne, obszar gminy położony jest w zasięgu Polesia Lubelskiego:
 Makroregion – Polesie Podlaskie,
 Mezoregion – Równina Kodeńska.

 3.2  ZASOBY  PRZYRODNICZE

 Ukształtowanie terenu, podłoże geologiczne
 Ukształtowanie terenu gminy jest mało zróżnicowane. Wysokości bezwzględne wahają się w granicach 153 – 165 m n.p.m. Najniżej położone tereny znajdują się w okolicach miejscowości Rozwadówka (153,0 m n.p.m.), zaś najwyżej położone w miejscowości Pogorzelec (165,0 m n.p.m.) oraz w okolicach Motwicy (161,0 m n.p.m.) i Wygnanki (159,0 m n.p.m.). Przepływające przez teren gminy rzeki nie mają wykształconych dolin.
 W budowie geologicznej najważniejszą rolę odgrywają utwory plejstoceńskie, w postaci glin zwałowych reprezentowanych przeważnie przez piaski gliniaste i gliny piaszczyste. Obszar gminy leży w obrębie wzgórz czołowomorenowych z wychodniami osadów fluwiglacjalnych. Miejscami gliny zwałowe mają miąższość kilkunastu metrów. Wśród pozostałych utworów pochodzenia polodowcowego występują piaski, gliny, żwiry. Na terenach niżej położonych i podmokłych zalegają iły, muły i torfy, a wzdłuż cieków wodnych utwory holoceńskie reprezentowane przez namuły i piaski rzeczne.

 Gleby
 Na terenie gminy wytworzyły się gleby głównie na podłożu polodowcowym. Są to gleby bielicowe i brunatne.

Klasyfikacja bonitacyjna gruntów ornych
Klasa bonitacyjna Grunty orne
% powierzchni Użytki zielone % powierzchni
II 0,18 0,26
III a 1,9 
10,79
III b 4,71 
IV a 23,62 
55,11
IV b 34,12 
V 27,96 28,50
VI a 7,29 
5,34
VI 0,22 

 Kompleksy gleb o wyższej wartości bonitacyjnej występują w południowo – zachodniej części gminy, w okolicach miejscowości: Rozwadówka, Motwica i Sosnówka. Tereny o najsłabszych glebach położone są w okolicach miejscowości: Wygnanka, Lipinki, Przechód i Sapiechów.
Surowce mineralne
 Na trenie gminy brak znaczących złóż surowców mineralnych. W miejscowości Motwica znajdują się wyrobiska żwiru i piasku, które są eksploatowane na potrzeby lokalnej społeczności. Naturalne zasoby stanowią także złoża torfu występujące przy rzekach.

 Sieć wodna
W gminie Sosnówka występuje dość uboga sieć wód powierzchniowych. Składają się na nią rzeki: Rozwadówka, Romanówka, Grabarka i system rowów melioracyjnych. Rozwadówka i Grabarka są dopływami Zielawy i są włączone do systemu Kanału Wieprz – Krzna, zaś Romanówka wpada do Hanny, która jest dopływem Bugu.
System melioracyjny obejmuje swoim zasięgiem łąki, pastwiska i grunty orne. Zmeliorowanych zostało 5515 ha gruntów. Sieć melioracyjna jest w dobrym stanie. Konserwacją urządzeń melioracyjnych zajmują się dwie spółki: Konserwacyjna Spółka Wodna w Motwicy i Sosnówce.

 Zbiorowiska roślinne
 W szacie roślinnej gminy należy wyróżnić zbiorowiska leśne i łąkowe. Łąki i pastwiska stanowią ponad 20% powierzchni gminy. Lasy zaś zajmują około 25% powierzchni. Na terenie gminy rozmieszczone są dość równomiernie w postaci kilku kompleksów. Największy obszar leśny leży w sąsiedztwie miejscowości Romanów. Najczęściej występujące gatunki drzew to sosna zwyczajna, świerk, dąb, osika i brzoza.
Użytkowanie ziemi w gminie Sosnówka
Wyszczególnienie Powierzchnia w ha Powierzchnia w %
Powierzchnia ogółem 14 843 100,00
Użytki rolne, w tym: 9 836 66,27
                 Grunty orne 6 759 45,54
                 Sady 15 0,10
                 Łąki i pastwiska 3 731 20,61
Lasy 3 731 25,14
Pozostałe 1 276 8,60
Najcenniejsze okazy drzew rosną w sąsiedztwie dworu w Romanowie i na starych cmentarzach. Wśród starych drzew występują pomniki przyrody.

 3.3  KRAJOBRAZ  I  WALORY  ŚRODOWISKA  PRZYRODNICZEGO

 Krajobraz terenu gminy Sosnówka jest typowy dla Polesia Lubelskigo i ma charakter rolniczo – łąkowo - leśny, wynikający z form użytkowania ziemi. Elementem najbardziej różnicującym krajobraz jest szata roślinna oraz sieć osadnicza. W ukształtowaniu terenu dominują tereny równinne i faliste. Rzeki przebiegające przez teren gminy nie mają wykształconych wyraźnych dolin. Krajobraz nie sprawia jednak wrażenia monotonności dzięki mozaikowemu układowi kompleksów leśnych, łąk i pól uprawnych. Krajobraz na terenie gminy Sosnówka zachował walory naturalnego krajobrazu terenów wiejskich. Jako ciekawy element krajobrazu wyróżnia się zespół pałacowo-parkowy w Romanowie.
Na trenie gminy Sosnówka nie ma rezerwatów przyrody, występują zaś pomniki przyrody wśród starodrzewia na cmentarzach i parku dworskim w Romanowie.
Posiadane walory krajobrazowe - lasy oraz wartości kulturowe związane z rodziną Kraszewskich, zabytkowy dwór w Romanowie, gdzie dzisiaj mieści się muzeum, predysponują gminę do rozwoju usług związanych z turystyką.
 W otoczeniu gminy Sosnówka jest wiele atrakcyjnych miejsc z turystycznego punktu widzenia, gdzie można połączyć wypoczynek w czystym, spokojnym i malowniczym krajobrazowo terenie ze zwiedzaniem zabytków architektury i poznawaniem historii. Gmina Sosnówka i inne gminy tego regionu podejmują wspólne działania w celu promocji istniejących tu walorów kulturowych i krajobrazowych.

 

 

 3.4  OCENA  STANU  I  IDENTYFIKACJA  ZAGROŻEŃ  ŚRODOWISKA

 Na stan środowiska naturalnego danego obszaru wpływa wiele czynników, które mogą powodować jego degradację. Na obszarze gminy Sosnówka i jej sąsiedztwie nie stwierdzono obiektów szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi. Gmina ma rolniczy charakter, z rozwiniętymi funkcjami obsługi rolnictwa, usług dla ludności oraz elementami rzemiosła o małej uciążliwości dla środowiska. Obszar gminy wyróżnia się niewielkim stopniem przekształcenia naturalnego krajobrazu, dużą lesistością i czystym środowiskiem.
 W warunkach istniejących w gminie Sosnówka najistotniejszymi czynnikami które mogą negatywnie oddziaływać na środowisko są:
 Nieuporządkowana gospodarka komunalna w części gminy.
 Duże natężenie ruchu drogowego na trasie Wisznice – Sławatycze.

Z natężeniem ruchu drogowego wiążą się niedogodności związane z hałasem, wydzielanymi spalinami i zagrożeniem wypadkami.
 Jeśli chodzi o gospodarkę komunalną uporządkowania wymaga gospodarka nieczystościami płynnymi. W najbliższych latach planuje się kanalizację miejscowości gminnej Sosnówka. Usługi opróżniania funkcjonujących na terenie gminy szamb świadczy Gospodarstwo Pomocnicze Urzędu Gminy w Wisznicach. Odpady stałe usuwane są przez Zakład Usług Komunalnych w Parczewie.

 Znaczna część gminy jest objęta systemem melioracyjnym. Należy więc kontrolować sprawność funkcjonowania tego systemu i dokonywać jego modernizacji.
 Bardzo ważnym elementem utrzymującym równowagę w środowisku przyrodniczym są lasy. Należy więc utrzymać i zwiększać poziom lesistości w gminie poprzez rozszerzenie granic polno - leśnych.
 Pod rozwój działalności wytwórczej i usługowej należy przeznaczać tereny o najniższych wartościach użytkowych z rolniczego punktu widzenia.

4.  SYTUACJA  DEMOGRAFICZNO - SPOŁECZNA

 4.1  STAN  I  CHARAKTERYSTYKA  ZALUDNIENIA

 Struktura wiekowa ludności gminy charakteryzuje się wskaźnikiem 109,6 (rok 1998) osób w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym. Przyrost naturalny w roku 1998 był ujemny i kształtował się na poziomie – 4,47 promilla. Wskaźnik migracji ludności wynosił 0,96. Utrzymanie się powyższych wskaźników na podobnym poziomie może doprowadzić do postępującej, niekorzystnej struktury wiekowej ludności w gminie.

Struktura ludności gminy Sosnówka wg aktywności zawodowej
ROK 1997 1998 1999
Liczba mieszkańców ogółem: 3 245 3 232 3 200
w wieku przedprodukcyjnym 820 818 814
w wieku produkcyjnym: 1 590 1 574 1 542
             w tym kobiety 798 791 779
             w tym mężczyźni 792 783 763
w wieku poprodukcyjnym 835 840 844

Migracje na terenie gminy Sosnówka
Lata Napływ Odpływ Saldo migracji
1993 54 58 - 4
1994 48 60 - 12
1995 49 53 - 4
1996 43 52 - 9
1997 49 55 - 6
1998 47 37 10
1999 40 51 - 11

Gmina charakteryzuje się niską gęstością zaludnienia 20os/km². Cechą charakterystyczną rozmieszczenia ludności w gminie jest jej koncentracja we wsi Sosnówka. Do większych miejscowości gminy można zaliczyć: Motwicę i Rozwadówkę. Wsie najmniejsze to: Czeputka, Wygnanka i Żeszczynka. W niektórych wsiach obserwuje się tzw. „proces starzenia się wsi’.

 4.2  RYNEK  PRACY

 Podstawowym źródłem zarobkowania dla mieszkańców gminy Sosnówka jest praca w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Ponadto miejsca pracy na terenie gminy zapewniają jednostki administracji i oświaty oraz jednostki handlowe i usługowe. Pewna część osób dojeżdża do pracy poza obszar gminy, najczęściej do Wisznic i Włodawy.
 Najwięcej miejsc pracy na terenie gminy zapewniają:
 Urząd Gminy w Sosnówce,
 Jednostki oświatowe,
 Ośrodek Zdrowia,
 GS „Samopomoc Chłopska”,
 Poczta,
 Bank Spółdzielczy,
 Prywatna piekarnia w Sosnówce,
 Bar gastronomiczny w Sosnówce.

Aktywność zawodowa ludności gminy Sosnówka (1999 rok):
 pracujący w gospodarstwach rolnych indywidualnych – 1 370
 pracujący poza indywidualnym gospodarstwem rolnym, w tym:
- w rolnictwie i leśnictwie – 19 osób,
- handel - 35,
- transport i łączność - 16,
- administracja publiczna - 20,
- edukacja - 60,
- inna działalność - 58.

 Rynek pracy w gminie Sosnówka nie pokrywa zapotrzebowania lokalnej społeczności. W ostatnich latach bezrobocie kształtuje się na poziomie około 11% ludności czynnej zawodowo.
W roku 1999 w gminie zarejestrowano 116 osób bezrobotnych, w tym:
 1 z wykształceniem wyższym,
 33 z policealnym i średnim zawodowym,
 8 ze średnim ogólnokształcącym,
 52 z zasadniczym zawodowym,
 22 z wykształceniem podstawowym.

Obok bezrobocia rejestrowanego, występuje w gminie bezrobocie ukryte, polegające na nadmiernym zatrudnieniu w rolnictwie, gdzie ze względu na wysokie rozdrobnienie gospodarstw indywidualnych, osoby w nich pracujące nie są w pełni wykorzystywane.

 4.3  SYTUACJA  MIESZKANIOWA

 Sytuacja mieszkaniowa w gminie Sosnówka kształtuje się w następujący sposób (1999 rok):
 mieszkania – 988
 przeciętna liczba osób:
- na mieszkanie – 3,11
- na izbę – 0,88
 przeciętna powierzchnia użytkowa w m²:
- mieszkania – 79,2
- na osobę – 25,5

W gminie Sosnówka występują następujące typy zabudowy:
 wielorodzinna – blok czteromieszkaniowy w Sosnówce – własność Urzędu Gminy oraz blok czteromieszkaniowy w Żeszczynce – obecnie prywatny, po dawnej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej.
 jednorodzinna – w gminie nie ma zwartej zabudowy jednorodzinnej,
 zagrodowa – dominuje we wszystkich miejscowościach.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.  INFRASTRUKTURA  TECHNICZNA  I  SPOŁECZNA

 5.1  ADMINISTRACJA  I  OŚWIATA

 Funkcja administracyjna sprawowana jest przez Urząd Gminy w Sosnówce. Na terenie gminy utworzono 13 sołectw.
Gminę obsługują policjanci należący do Rewiru Dzielnicowych w Sosnówce, który podlega Komisariatowi Wisznicach.
 Straż Pożarna na terenie gminy działa w formie ochotniczych jednostek w 9 miejscowościach gminy: Jednostka OSP w Sosnówce włączona jest do Krajowego Systemu Ratowniczo – Gaśniczego. W bieżącym roku planowane jest doposażenie jednostek OSP w Sosnówce w nowy samochód strażacki zakupiony ze środków budżetowych gminy przy udziale finansowym WFOŚ i GW w Lublinie.
 W Sosnówce ma siedzibę Bank Spółdzielczy.

 Na terenie gminy Sosnówka działa 6 szkół podstawowych i jedno gimnazjum.

Placówki oświatowe w gminie Sosnówka w roku szkolnym 1999/2000
Placówka Liczba uczniów  Liczba zatrudnionych nauczycieli
  Gimnazjum w Sosnówce 42 2
  Szkoła Podstawowa w Sosnówce 56 8
          Szkoła Filialna w Lipinkach 30 6
  Szkoła Podstawowa w Motwicy 65 10
  Szkoła Podstawowa w Rozwadówce 45 7
  Szkoła Podstawowa w Romanowie 36 5
  Szkoła Podstawowa w Żeszczynce 83 9

 Szkoła Podstawowa i Gimnazjum w Sosnówce mieszczą się w sąsiednich budynkach, połączonych łącznikiem. W roku 2000 następuje rozbudowa budynku gimnazjum oraz kapitalny remont budynku szkoły podstawowej. W planie jest budowa wspólnej sali gimnastycznej. Pozostałe szkoły na terenie gminy także nie posiadają sal gimnastycznych, jedynie boiska przyszkolne. Zadawalającą bazę lokalową posiadają szkoły w Rozwadówce i Motwicy. Po planowanej rozbudowie i remoncie poprawie ulegnie stan bazy lokalowej Zespołu Palcówek Oświatowych w Sosnówce.

 Inwestycjami planowanymi w najbliższym okresie są:
 modernizacja Szkoły Podstawowej w Sosnówce,
 budowa sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej i Gimnazjum w Sosnówce.

 W miarę pojawiających się potrzeb, np. malejąca liczba uczniów w szkołach, będą podejmowane działania reorganizacyjne szkolnictwa na terenie gminy.

 5.2  WARTOŚCI  KULTUROWE,  TURYSTYKA  I  WYPOCZYNEK

 Tradycje historyczne tego obszaru związane są z miejscowością Romanów i rodem Kraszewskich. Romanów to stara wieś założona przez Romana Sanguszkę – wojewodę bracławskiego i hetmana polnego litewskiego. W 1540 roku książę Sanguszko wybudował tu swoją rezydencję – był to drewniany budynek. W XVII wieku przez pewien okres Romanów stanowił własność rodziny Leszczyńskich, następnie znalazł się w rękach innego wielkiego litewskiego rodu Sapiehów, dziedziców między innymi sąsiedniego Kodnia. Zamierzali oni w Romanowie wybudować rezydencję, o czym świadczy ogród ze starymi świerkami i grabami, a także zalążki budowy pałacu – fundamenty i piwnice. W 1801 roku księżna Teofila z Jabłońskich Sapieżyna sprzedała Romanów Błażejowi i Annie Malskim. W 1806 roku na fundamentach niedokończonej budowli wzniesiono murowany dwór. Folwark i wieś odziedziczyła w 1846 roku matka Józefa Ignacego Kraszewskiego, Zofia z Malskich Kraszewska. Po rodzicach Romanów odziedziczył brat Józefa Kajetan Kraszewski. Majątek pozostawał w rękach Kraszewskich do roku 1938. W roku 1962, w 150 rocznicę urodzin Józefa Ignacego Kraszewskiego nastąpiło otwarcie jego muzeum w dworze w Romanowie. Józef Ignacy Kraszewski wychowywał się w Romanowie pod opieką swojej prababki Konstancji z Morochowskich Nowomiejskiej i babki Anny Malskiej. W Romanowie Kraszewski przebywał do roku 1822.
 Istniejące od 1962 roku biograficzne muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Romanowie zgromadziło bogate zbiory dotyczące życia i twórczości pisarza i jego rodziny. W muzeum znajduje się około 4000 utworów pisarza i opracowań dotyczących jego twórczości, pamiątki rodzinne oraz portrety, obrazy i rysunki wykonane przez pisarza.
 Dwór w Romanowie jest murowany z piętrową częścią środkową i mieszkalnym poddaszem. Obok dworu znajduje się kaplica pałacowa pod wezwaniem świętej Anny, wzniesiona w 1813 roku.
 Gospodarzem obiektu w Romanowie jest Starostwo Powiatowe w Białej Podlaskiej. Starostwo we współpracy z gminą Sosnówka planuje uruchomienie kawiarni i bazy noclegowej w sąsiedztwie dworu w Romanowie.

Na terenie gminy Sosnówka zachowało się wiele innych zabytków. Najcenniejsze z nich to:
 zespół cerkwi unickiej w Motwicy (1796-98),
 zespół cerkwi unickiej w Żeszczynce (z I połowy XVII wieku),
 zespół cerkwi prawosławnej w Rozwadówce (1911)

Do elementów kultury zalicza się również zespoły cmentarne z cennymi nagrobkami i wartościowymi zespołami starych drzew:
 w Motwicy przy kościele, z XVII wieku,
 w Pogorzelcu z roku 1915 – wojenny z czasów I wojny światowej, położony wśród pól.

Wśród pomników znajdujących się na terenie gminy należy wymienić:
 Pomnik J. Piłsudskiego w Sosnówce,
 Pomnik „Ku czci Poległych” w Sosnówce.

 Na terenie gminy działa Ośrodek Kultury w Sosnówce. W Sosnówce znajduje się też Gminna Biblioteka, która ma swoją filię w Przechodzie. Ośrodek Kultury i Gminna Biblioteka wspomagają Muzeum J.I. Kraszewskiego w Romanowie przy organizacji konkursów recytatorskich i literackich dotyczących życia i twórczości pisarza. Ośrodek Kultury w Sosnówce współpracuje także ze szkołami, np. w przygotowaniu uroczystości rocznicowych, „Przeglądu Kolędniczego, Turnieju Tenisowego o Puchar Wójta i innych imprez oraz współpracuje z Gminnym Związkiem Kombatantów i Byłych Więźniów Politycznych. Ośrodek patronuje także działalności Wiejskiego Zespołu Ludowego w Rozwadówce, który bierze czynny udział w różnego rodzaju imprezach i przeglądach, np. „Biesiadach Nadbużańskich”. Drugim zespołem z terenu gminy, który czynnie bierze udział w festiwalach i przeglądach zespołów i kapel ludowych jest zespół z Wygnanki.
 W miejscowościach: Motwica, Rozwadówka, Żeszczynka, Lipinki, Czeputka i Pogorzelec znajdują się przy jednostkach OSP świetlice ludowe. W każdej miejscowości gminy działają Koła Gospodyń Wiejskich.

 Baza noclegowa na potrzeby turystyki i ruchu osobowego do przejścia granicznego w Sławatyczach jest obecnie niewystarczająca. Przy drodze Wisznice – Sławatycze prywatna osoba planuje wybudowanie zajazdu, gdzie powstaną miejsca noclegowe.
 W Szkole Podstawowej w Romanowie w okresie wakacyjnym działa Szkole Schronisko Młodzieżowe z 25 miejscami noclegowymi.

 5.3  OPIEKA  ZDROWOTNA  I  SPOŁECZNA

 Na terenie gminy Sosnówka funkcjonuje Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Sosnówce. Opiekę zdrowotną dla mieszkańców świadczy:
 1 lekarz,
 1 stomatolog,
 3 pielęgniarki,
 
Podstawowa opieka zdrowotna jest świadczona mieszkańcom gminy w wystarczającym zakresie. Porady specjalistyczne udzielane są na podstawie skierowań w Parczewie i Białej Podlaskiej. W Sosnówce działa prywatna apteka.
 Z powodu trudnych warunków życia niektórych rodzin i osób, udzielana jest im pomoc. Finansowanie pomocy społecznej odbywa się ze środków:
 budżetu gminy z przeznaczeniem na finansowanie zadań własnych,
 dotacji celowych budżetu centralnego z przeznaczeniem na realizację zadań zleconych gminie z zakresu pomocy społecznej.

Formy pomocy społecznej
Forma pomocy 1997
(liczba osób) 1998
(liczba osób) 1999
(liczba osób)
  Zasiłki stałe 2 2 2
  Renty socjalne 18 21 25
  Zasiłki stałe wyrównawcze 2 2 2
  Ochrona macierzyństwa 25 19 18
  Zasiłki okresowe 34 57 49
  Specjalne zasiłki gwarantowane - 2 3
  Zasiłki rodzinne 4 9 7
  Zasiłki pielęgnacyjne 16 15 18
  Zasiłki celowe i w naturze 46 40 49
  Usługi opiekuńcze - - -
  Dożywianie dzieci 99 101 120
  Pomoc dla kombatantów 13 16 24

 

 5.4  KOMUNIKACJA  I  ŁĄCZNOŚĆ

 Podstawowy szkielet dróg w gminie Sosnówka stanowią drogi powiatowe. Miejscowość gminna jest węzłem komunikacyjnych gdzie krzyżują się drogi Rozwadówka – Hanna i Przechód – Motwica. Przez północną część gminy przebiega droga krajowa Radzyń Podlaski – Sławatycze, na której obserwuje się wzmożony ruch do przejścia granicznego w Sławatyczach. Droga ta na terenie gminy nie przebiega przez miejscowości o zwartej zabudowie, więc ruch kołowy nie jest uciążliwy dla lokalnej społeczności. Zaś na drodze Rozwadówka – Hanna leży miejscowość Romanów, w której zespół pałacowo – parkowy jest celem wielu wycieczek.

 Na terenie gminy Sosnówka znajdują się drogi w następujących kategoriach:
 Droga krajowa nr 817 Radzyń Podlaski – Sławatycze, o długości – 12,43 km i nawierzchni twardej,
 Drogi powiatowe o łącznej długości – 61,14 km
Numer drogi Nazwa drogi Długość w km na terenie gminy
  Ogółem Twarda Gruntowa
0 2515 Od drogi 02188 Przechód – Aleksandrów 2,56 2,56 -
0 2516 Od drogi 02515 Mazanówka – Romanów 7,09 7,09 -
0 2526 Od drogi nr 83 Sosnówka – Hanna 11,38 11,38 -
0 2527 Hanna – Mosty – Jabłoń - Rudno 0,93 0,93 -
0 2561 Aleksandrów – Sosnówka - Dębów 14,07 14,07 -
0 2562 Stasiówka – Żeszczynka – Motwica 14,14 9,06 5,08
0 2563 Romanów – Motwica 5,43 2,73 2,70
0 2568 Pogorzelec – Holeszów 2,71 1,43 1,28
0 2575 Wygnanka - Janówka 2,79 0,00 2,79

 Drogi gminne o łącznej długości – 81,0 km, w tym:
- o nawierzchni twardej ulepszonej – 4,9 km,
- o nawierzchni twardej nieulepszonej – 6,0 km,
- o nawierzchni żużlowej – 7,0 km,
- pozostałe – 63,1 km.

Wśród dróg gminnych największe znaczenie mają:
 droga nr 0229028 Żeszczynka – Przechód,
 droga nr 0229027, od drogi krajowej 817 do wsi Żeszczynka,
 droga nr 0229020, od drogi powiatowej 02562 do drogi powiatowej 02526.
Sieć dróg na terenie gminy jest wystarczająca. Stan techniczny dróg jest zadawalający, ale istnieje potrzeba utwardzenia niektórych dróg gminnych. Modernizacji i budowy kolejnych odcinków wymagają także chodniki. Miejscowości o zwartej zabudowie posiadają oświetlenie uliczne, które będzie sukcesywnie zakładane także w pozostałych miejscowościach.

 Na terenie gminy nie ma stacji paliw. Najbliższa stacja paliw płynnych znajduje się przy skrzyżowaniu drogi Biała Podlaska – Włodawa z drogą Radzyń Podlaski – Sławatycze.
 Gmina Sosnówka obsługiwana jest przez komunikację autobusową. Połączenie lokalne, realizowane są przez PKS Biała Podlaska  i PKS Włodawa. Przez Sosnówkę przebiegają połączenia autobusowe ponadregionalne, np.: Biała Podlaska – Włodawa, Warszawa – Włodawa, Lublin – Włodawa.. Przez Sosnówkę odbywa się także ruch do przejścia granicznego dla samochodów osobowych w Sławatyczach.
 
 Na terenie gminy jest jeden urząd pocztowy w Sosnówce. W Sosnówce jest także centrala telefoniczna. Gmina posiada pełną telefonizacją. Ludność ma możliwość podłączenie się do sieci telefonicznej w każdej miejscowości gminy w zależności od indywidualnych potrzeb.

5.5 INFRASTRUKTURA  SANITARNA

Sieć wodociągowa na terenie gminy stanowi system z jedną stacją poboru wody, która znajduje się w miejscowości Sosnówka. Nie ma potrzeby budowy stacji przepompowania wody. Sieć ma długość 72,30 km i zaopatruje w wodę wszystkie miejscowości położone w gminie. Liczba przyłączy wodociągowych wynosi 515, a ich długość 32,30 km. Stopień zwodociągowania gminy określa się na 100%.

 Na terenie gminy nie ma obecnie oczyszczalni ścieków, ani sieci kanalizacyjnej. W roku 2000 wybudowana będzie oczyszczalnia na potrzeby Szkoły Podstawowej w Sosnówce. W najbliższych latach planuje się budowę systemu kanalizacji w Sosnówce. W niektórych miejscowościach gminy, zwłaszcza o rozproszonej zabudowie planuje się budowę przydomowych oczyszczalni ścieków.

 Na terenie gminy nie ma wysypiska śmieci. Gospodarka odpadami zorganizowana jest w formie zbiórki śmieci do kontenerów (w roku 2000 ich liczba zostanie uzupełniona do 18 sztuk), które rozlokowane są we wszystkich miejscowościach gminy. Odpady usuwane są przez Zakład Usług Komunalnych z Parczewa. Gmina Sosnówka zamierza  przystąpić do porozumienia gmin powiatu bialskiego w celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia, budowy wysypiska śmieci, które zlokalizowane będzie w Białej Podlaskiej. Segregacja odpadów będzie się odbywała na miejscu, zaś wysypisko wyposażone będzie w urządzenia do utylizacji.

 Zadania z zakresu gospodarki komunalnej realizowane są przez gminę na podstawie porozumień zawartych z Zakładem Usług Komunalnych w Parczewie (odbiór śmieci) i Gospodarstwo Pomocnicze Urzędu Gminy w Wisznicach (odbiór nieczystości płynnych).

 5.6  ELEKTROENERGETYKA

 Na terenie gminy brak sieci gazowej. Gazyfikacja będzie możliwa po doprowadzeniu gazociągu wysokiego ciśnienia i budowie stacji redukcyjnej na terenie gminy. Najbliżej położona stacja redukcyjna znajduje się w Białej Podlaskiej i Radzyniu Podlaskim.
 Jeśli chodzi o zaopatrzenie w ciepło, nie ma potrzeby centralizowania systemu gospodarki cieplnej. Ogrzewanie budynków jest realizowane indywidualnie, najczęściej poprzez kotłownie węglowe. Największa kotłownia obsługuje
 Kotłownie olejowe posiadają Muzeum im. J.I. Kraszewskiego w Romanowie oraz Zespół Placówek Oświatowych w Sosnówce. W przyszłości planowana jest wymiana kotłowni węglowej na olejową w Urzędzie Gminy w Sosnówce.

 Jeśli chodzi o zaopatrzenie gminy w energię elektryczną, odbywa się ono za pośrednictwem linii średniego napięcia, które stanowią systemy powiązań zewnętrznych. Posterunek Energetyczny, którego pracownicy nadzorują sprawność działania systemu, zlokalizowany jest w miejscowości Wisznice.
 Przeciętnym odbiorcą energii elektrycznej w gminie Sosówka jest średniej wielkości gospodarstwo rolne pobierające energię o mocy szczytowej 5-10 kW, do celów bytowych i zasilania urządzeń służących do produkcji rolnej. Tylko niewielki odsetek odbiorców wiejskich korzysta z energii o mocy szczytowej przekraczającej 10 kW.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.  GOSPODARKA

 6.1  ROLNICTWO

 Działalność rolnicza jest podstawowym źródłem utrzymania dla przeważającej liczby ludności gminy. Główne kierunki produkcji rolnej na tych terenach to uprawa zbóż i ziemniaków. Jest to głównie wynikiem naturalnych warunków rozwoju rolnictwa. W niektórych miejscowościach rozwija się uprawy plantacyjne, np. dyni.
Na terenie gminy jest kilka dużych gospodarstw rolnych oraz działają rolnicze spółdzielnie produkcyjne, np. Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w Motwicy. Część rolników utworzyła zrzeszenia i grupy producenckie, np. Zrzeszenie Hodowców Trzody Chlewnej w Sosnówce.

Użytkowanie ziemi w ha (wg spisu rolnego 1998)

Wyszczególnienie Ogółem Gospodarstwa indywidualne
Powierzchnia ogólna 14 843 11 621
Użytki rolne, w tym: 9 836 9 145
             grunty orne 6 759 6 273
             Sady 15 13
             Łąki 2 590 2 448
             pastwiska trwałe 472 411
Lasy i grunty leśne 3 731 2 160
Pozostałe grunty 1 276 319

 

 

Struktura zasiewów w gospodarstwach indywidualnych (wg spisu rolnego 1998)
Rodzaj zasiewu Pow. zasiewów
   Ogółem 6 116
   Zboża, w tym: 5 115
            Pszenica: ozima
                            jara 350
420
            Żyto 980
            Mieszanki zbożowe 1 580
            Jęczmień: ozimy
                            jary 60
350
            Owies 770
            Pszenżyto: ozime
                              jare 560
45
             Inne zbożowe 15
   Kukurydza 7
   Strączkowe jadalne na ziarno 10
   Mieszanki strączkowe 28
   Ziemniaki 490
   Okopowe pastewne 12
   Warzywa gruntowe 44
   Truskawki 5
   Pozostałe 390

Jeśli chodzi o produkcję zwierzęcą w gminie dominują gospodarstwa wielokierunkowe nastawione na hodowlę bydła i trzody chlewnej. W miejscowościach: Czeputka, Wygnanka, Motwica i Lipinki jest kilka nowoczesnych chlewni, nastawionych na tucz trzody chlewnej. Właściciele tych gospodarstw mają podpisane umowy z Zakładami Mięsnymi w Łukowie. W hodowli bydła dominuje kierunek mleczny. W kilku miejscowościach, np. Żeszczynka, Wygnanka, Rozwadówka istnieją wyspecjalizowane gospodarstwa posiadające urządzenie do schładzania mleka. Odbiór mleka następuje bezpośrednio od gospodarza. Odbiorcą jest głównie „Spomlek” Radzyń Podlaski.

Stan pogłowia zwierząt (wg spisu rolnego 1997)
Grupa zwierząt hodowlanych Pogłowie zwierząt w sztukach
    Bydło ogółem: 3 316
                   w tym krowy 1 630
    Trzoda chlewna: 11 344
                   w tym lochy 1 030
    Owce 1 198
    Konie 186
    Kozy 30
    Króliki 249
    Drób 11 557

Budynki gospodarcze w gminie Sosnówka (1997)
Wyszczególnienie Liczba budynków  Powierzchnia w m²
   Obory 602 72 240
   Stajnie - -
   Chlewnie 152 18 240
   Stodoły 789 126 340
   Budynki wielofunkcyjne 30 7 500
   Tunele foliowe - -

 Zestawienie kierunków produkcji gospodarstw rolnych:
 Około 225 gospodarstw prowadzi produkcję mieszaną,
 Około 123 gospodarstwa prowadzą głównie produkcję roślinną,
 Około 331 gospodarstw prowadzi głównie produkcję zwierzęcą.

 Towarowość
 Około 121 gospodarstw produkuje głównie na potrzeby własne,
 Około 521 gospodarstw produkuje głównie lub wyłącznie na sprzedaż.

 Kierunki produkcji rolnej (towarowość lub na własne potrzeby) są wynikiem także struktury obszarowej gospodarstw. Średnia wielkość gospodarstwa rolnego w gminie w porównaniu z innymi regionami województwa jest wysoka i wynosi ponad 10 ha.

Systematyka gospodarstw indywidualnych w gminie Sosnówka
Grupy obszarowe gospodarstw (w ha) Liczba gospodarstw w poszczególnych grupach Powierzchnia użytków rolnych w danej grupie łącznie (w ha) Powierzchnia użytków rolnych w danej grupie w %
Do - 2 18 26 0,3
2 - 5 67 238 2,7
5 - 10 182 1 421 15,9
10 –15 201 2 490 27,9
15 – 20 109 1 893 21,2
20 – 50 108 2 737 30,7
50 - 100 2 108 1,3
Razem 687 8 913 100

 

 6.2  PRZEMYSŁ

 Na terenie gminy Sosnówka nie ma zakładów przemysłowych. Istnieją zaś jednostki zajmujące się przetwórstwem, rzemiosłem i drobną wytwórczością. Należy tu wymienić prywatną piekarnię w Sosnówce, która zaopatruje miejscowości położne także poza terenem gminy.

 6.3  HANDEL  I  USŁUGI

 Handel i usługi skoncentrowane są przede wszystkim w sektorze prywatnym. Na terenie gminy zarejestrowanych jest 54 podmiotów gospodarczych:
 handel i gastronomia- 18,
 usługi budowlane – 9,
 zakłady rzemieślnicze – 2,
 stolarstwo -2,
 transport samochodowy - 3,
 handel obwoźny - 3,
 usługi w zakresie prac leśnych – 4,
 instalatorstwo elektryczne - 2,
 usługi lekarskie – 2,
 lecznice dla zwierząt - 1,
 pozostałe – 8.

Siedzibą jednostek usługowych jest przede wszystkim miejscowość gminna Sosnówka. Dużą jednostką usługowo – handlową jest Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Sosnówce, która prowadzi:
 Sklepy z artykułami spożywczymi i przemysłowymi – 9 sklepów,
 Skład środków ochrony roślin i artykułów do produkcji rolnej.
Ponadto spółdzielnia posiada wolne powierzchnie lokalowe i magazynowe do wykorzystania pod różnego rodzaju działalność.
Usługi na rzecz rolnictwa świadczy Kółko Rolnicze w Rozwadówce, głownie w zakresie zbioru zbóż.

 

 

7.  ANALIZA  BUDŻETU  GMINY

 Możliwości rozwoju gminy limitują osiągane dochody budżetowe. Wśród wydatków są dwie pozycje: wydatki bieżące i inwestycje. Wydatki bieżące to przede wszystkim wynagrodzenia sfery budżetowej i wydatki rzeczowe ponoszone na utrzymanie między innymi różnych obiektów będących w gestii gminy. Planowanie wydatków inwestycyjnych powinno uwzględniać fakt, że nowo powstałe obiekty będą w przyszłości pociągały za sobą koszty ich utrzymania - czyli dojdą kolejne pozycje do sfery wydatków rzeczowych.
 W pozycjach dochodów można wyróżnić różnego rodzaju subwencje i dotacje oraz dochody własne - podatki i opłaty gminne oraz od osób fizycznych. W dochodach gminy Sosnówka ta pozycja w latach 1997 - 2000 stanowi od około 20%. Ożywienie działalności gospodarczej, wzrost liczby podmiotów gospodarczych pozwoliłby na zwiększenie dochodów własnych gminy.

Budżet Gminy Sosnówka w latach 1997 -2000 (w zł)

 Wyszczególnienie 1997 1998 1999 2000 prognoza
I. DOCHODY  OGÓŁEM 2 799 553 2 692 675 3 046 395 3 198 154
1. Podatki i opłaty pobierane przez gminę 599 330 602 210 787 168 641 302
  podatek rolny 248 389 285 539 304 064 316 628
  podatek od nieruchomości 88 128 110 059 116 497 138 481
  podatek leśny 50 206 48 980 39 699 42 526
  podatek od środków transportowych 67 874 2 984 5 912 5 634
  podatek dochodowy od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą 
2 861 
2 662 
3 398 
2 934
  podatek od spadków i darowizn 138 77 2 218 2 000
  opłata skarbowa 17 730 17 419 28 331 11 430
  opłata targowa - - - -
  pozostałe dochody 124 004 134 490 287 049 121 669
2. Udziały w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa 
268 678 
304 921 
262 028 
274 296
3. Dotacje celowe z budżetu państwa 260 768 306 526 324 397 631 678
4. Środki na dofinansowanie zadań gminy ze źródeł pozabudżetowych 
485 139 
75 190 
- 
14 100
5. Subwencja ogólna 1 185 642 1 403 828 1 672 802 1 636 778
  subwencja podstawowa 1 185 642 1 337 994 264 426 341 850
  subwencja oświatowa - - 1 267 165 1 176 637
  subwencja drogowa i rekompensująca - 65 834 141 211 118 291
II. WYDATKI  OGÓŁEM 2 638 552 2 522 402 3 334 455 3 624 685
1. Wydatki inwestycyjne 696 770 182 895 628 228 861 000
2. Wydatki bieżące, w tym 1 941 782 2 339 507 2 706 227 2 763 685
  wynagrodzenia 971 025 1 136 572 1 596 854 1 616 916
  pochodne od wynagrodzeń 462 054 530 641 321 873 330 064
  wydatki rzeczowe 508 703 672 294 787 500 816 705
  dotacje - - - -
III. WYNIK  FINANSOWY 161 001 170 273 - 280 060 - 426 531
IV. ŹRÓDŁO  POKRYCIA  DEFICYTU   Nadwyżka z lat ubiegłych Nadwyżka z lat ubiegłych / kredyt

 

 

 

 

Nakłady inwestycyjne w latach 1997 – 2000

Rok 1997 1998 1999 2000
Rolnictwo - - - -
Gospodarka komunalna 463 359 31 895 - -
Gospodarka mieszkaniowa - - - 30 000
Oświata - 60 000 430 930 700 000
Transport 233 411 83 000 168 294 131 000
Pozostałe - 8 000 28 996 -

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8.  ANALIZA  SWOT  DLA  GMINY

 Analiza SWOT dla gminy Sosnówka została opracowana w trakcie zajęć warsztatowych z udziałem przedstawicieli społeczności gminy. Jest więc ona wynikiem spostrzeżeń mieszkańców na temat własnej gminy oraz podsumowaniem niniejszej diagnozy strategicznej, opracowanej przez konsultantów zewnętrznych.

MOCNE  STRONY  SŁABE  STRONY
 Muzeum J.I. Kraszewskiego w Romanowie,
 Położenie przy drodze krajowej 083, bliskość przejścia granicznego w Sławatyczach,
 Walory środowiska naturalnego (lasy, zdrowe, czyste powietrze, dobry stan gleb i wód – bez zanieczyszczeń przemysłowych),
 Pełne zwodociągowanie i telefonizacja gminy,
 Promocja poprzez stronę www,
 Sezonowe schronisko młodzieżowe w Romanowie przy szkole podstawowej,
 Zasoby siły roboczej,
 Duże zasoby drewna, możliwość rozwoju przemysłu drzewnego,
 Wolne tereny i obiekty pod działalność gospodarczą.  Brak kanalizacji, oczyszczalni ścieków,
 Niedostatecznie rozwinięta sieć dróg,
 Brak na terenie gminy jezior, rzek,
 Nieekonomiczna, rozproszona sieć szkolna,
 Brak zakładów przetwórstwa rolno-spożywczego,
 Niskie dochody własne gminy,
 Brak zewnętrznych środków finansowych,
 Brak dostatecznej sieci obiektów rekreacyjno – sportowych,
 Brak sieci gastronomicznej,
 Słabe gleby,
 Ubożenie rodzin rolniczych,
 Rozdrobnienie gospodarstw,

 

 

SZANSE ZAGROŻENIA
 Możliwość rozwoju agroturystyki,
 Możliwość produkcji zdrowej żywności,
 Wykorzystanie pracowni internetowej dla potrzeb społeczności lokalnej,
 Planowana budowa sali gimnastycznej,
  Starzenie się społeczeństwa, wyludnianie się wsi, niż demograficzny,
 Brak środków na kształcenie młodzieży,
 Brak dostatecznie rozbudowanej infrastruktury (kanalizacja, oczyszczalnia ścieków),
 Wzrost bezrobocia,
 Wzrost patologii społecznych.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9.  WNIOSKI  -  REKOMENDACJE

 Działania dotyczące rozwoju gminy powinny iść w kierunku poprawy warunków życia społeczności gminy, poprzez poprawę stanu sanitarnego, warunków mieszkaniowych, zachowania walorów krajobrazu i środowiska oraz tworzenia nowych miejsc pracy:

 Należy umacniać pozycję miejscowości Sosnówka jako gminnego ośrodka z zakresie pełnionych funkcji administracyjnych, szkolnictwa, działalności usługowej oraz węzła komunikacyjnego.

 Gmina Sosnówka znana jest dzięki miejscowości Romanów, gdzie znajduje się Muzeum J.I. Kraszewskiego. Tradycje historyczne związane z rodziną Kraszewskich i dworem w Romanowie oraz zabytki architektury, kultury i walory przyrodnicze w pozostałych gminach powiatu bialskiego powinny być bazą do wspólnych działań promocyjnych tego obszaru w zakresie rozwoju turystyki.

 Walory środowiska przyrodniczego należy wykorzystać dla szerszego rozwoju turystyki i agroturystyki, jako dodatkowego źródła dochodu dla części społeczności gminy.

 Należy rozbudowywać oraz uzupełniać infrastrukturę techniczno - sanitarną na terenie gminy, w tym poprawić stan infrastruktury drogowej.

 Należy wspierać lokalne inicjatywy działalności gospodarczej i stworzyć warunki (między innymi infrastrukturę) zachęcające do lokalizowania na terenie gminy przedsiębiorstw.

 Należy zachować rolniczy charakter gminy. Gmina powinna dążyć do scalania gruntów oraz wspomagać rolników w zakresie możliwości przetwarzania i zbywania produktów rolnych.

 Należy zacieśniać współpracę z sąsiednimi gminami i poszukiwać możliwości realizacji wspólnych przedsięwzięć (np. budowa wysypiska śmieci).
10. GMINA  NA  TLE  POWIATU

 Poniższy rozdział został skonstruowany w formie tabelarycznej. Tabele zawierają zestawienia danych dla wszystkich gmin powiatu bialskiego oraz miast Biała Podlaska, Międzyrzec Podlaski i Terespol. Dane obrazują różnorodne zagadnienia: demograficzne, dotyczące zatrudnienia, warunków życia ludności, infrastruktury technicznej i społecznej, aktywności gospodarczej oraz struktury dochodów i wydatków gmin.

Tab.1   Demograficzna charakterystyka gmin (stan na 31.12.98)
Tab.2   Ludność w wieku produkcyjnym i nieprodukcyjnym (31.12.98)
Tab.3   Zasoby i budownictwo mieszkaniowe (31.12.98)
Tab.4   Szkoły w roku szkolnym 1998/99
Tab.5   Personel służby zdrowia w roku 1998
Tab.6   Pracujący w 1998 roku wg EKD
Tab.7   Stopień zwodociągowania gmin (31.12.1998). Kanalizacja (31.12.1997)
Tab.8   Drogi gminne (1999)
Tab.9   Abonenci telefoniczni (1998)
Tab.10  Użytkowanie gruntów w roku 1998
Tab.11  Budżety gmin w 1998 roku – dochody w tys. zł.
Tab.12  Budżety gmin w 1998 roku – wydatki w tys. zł.

 

 

 

 

 

Tab.1  Demograficzna charakterystyka gmin (stan na 31.12.1998)

Gminy Powierzchnia w ha Ludność Kobiety na 100 mężczyzn Przyrost naturalny na 1000 ludności Saldo migracji na 1000 ludności
  Ogółem Na 1 km²   
Gminy miejskie      
Biała Podlaska 4 941 58 351 1 181 107,1 4083 3,28
Międzyrzec Podlaski 1 975 18 274 925 106,3 3,38 2,07
Terespol 1 020 6 079 596 108,2 1,46 - 2,75
Gminy wiejskie      
Biała Podlaska 32 476 11 420 35 103,1 1,57 3,75
Drelów 22 803 5 903 26 97,9 - 2,82 1,49
Janów Podlaski 13 500 5 825 43 102,6 - 2,38 - 1,70
Kodeń 15 033 4 408 29 101,3 - 6,58 - 3,51
Konstantynów 8 706 4 171 48 103,8 3,81 - 3,09
Leśna Podlaska 9 769 4 644 48 98,7 - 0,21 - 5,51
Łomazy 20 043 5 829 29 100,7 - 0,67 - 0,17
Międzyrzec Podlaski 26 158 10 448 40 99,2 3,03 - 2,27
Piszczac 16 992 7 802 46 99,2 - 0,63 - 3,68
Rokitno 14 082 3 481 25 98,1 - 1,41 - 6,47
Rossosz 7 612 2 542 33 91,6 - 3,49 - 3,87
Sławatycze 7 171 2 774 39 104,3 - 11,81 - 9,73
Sosnówka 14 843 3 018 20 100,5 - 4,47 0,96
Terespol 14 131 7 369 52 103,5 0,40 - 0,80
Tuczna 17 037 3 866 23 99,0 - 7,48 - 6,48
Wisznice 17 300 5 602 32 99,4 - 3,49 - 6,46
Zalesie 14 716 4 571 31 96,8 - 1,08 - 5,60

 

Tab.2  Ludność w wieku produkcyjnym i nieprodukcyjnym (31.12.98)

Gminy Ogółem .Nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjn.
Gminy miejskie  
Biała Podlaska 58 351 65,0
Międzyrzec Podlaski 18 274 68,8
Terespol 6 079 73,2
Gminy wiejskie  
Biała Podlaska 11 420 91,8
Drelów 5 903 94,2
Janów Podlaski 5 825 88,7
Kodeń 4 408 98,5
Konstantynów 4 171 91,5
Leśna Podlaska 4 644 87,1
Łomazy 5 829 90,4
Międzyrzec Podlaski 10 448 91,6
Piszczac 7 802 85,9
Rokitno 3 481 102,1
Rossosz 2 542 92,9
Sławatycze 2 774 105,9
Sosnówka 3 018 109,6
Terespol 7 369 83,6
Tuczna 3 866 102,3
Wisznice 5 602 96,7
Zalesie 4 571 91,4

 

Tab.3  Zasoby i budownictwo mieszkaniowe (31.12.98)

Gminy Mieszkania Przeciętna liczba osób na mieszkanie Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkań m m² Przeciętna pow. użytk. na 1 osobę Mieszkania oddane do użytku na 1000 ludności
Gminy miejskie     
Biała Podlaska 17 308 3,30 60,1 18,2 4,6
Międzyrzec Podlaski 5 410 3,28 61,9 18,9 2,8
Terespol 2 053 2,95 60,2 20,4 2,1
Gminy wiejskie     
Biała Podlaska 2 947 3,84 68,7 17,9 2,0
Drelów 1 701 3,47 70,7 20,4 1,4
Janów Podlaski 1 761 3,27 63,8 19,5 0,5
Kodeń 1 451 2,98 68,1 22,9 1,1
Konstantynów 1 114 3,74 69,7 18,7 0,5
Leśna Podlaska 1 235 3,57 69,8 19,5 -
Łomazy 1 788 3,26 73,4 22,5 -
Międzyrzec Podlaski 2 767 3,77 72,7 19,3 0,3
Piszczac 2 158 3,60 70,5 19,6 -
Rokitno 1 141 3,05 67,0 22,0 0,3
Rossosz 711 3,57 72,7 20,4 0,4
Sławatycze 1 039 2,64 69,4 26,2 1,1
Sosnówka 989 3,05 79,2 26,0 -
Terespol 2 291 3,22 62,5 19,4 1,2
Tuczna 1 341 2,88 71,2 24,7 0,3
Wisznice 1 745 3,18 72,0 22,7 0,2
Zalesie 1 310 3,49 72,4 20,7 0,7

 

Tab.4  Szkoły w roku szkolnym 1997/98

Gminy Liczba placówek przedszkolnych Dzieci ogółem (z oddziałem 6-latków) Liczba szkół podstawowych Uczniowie szkół podstawowych Liczba szkół średnich Uczniowie szkół średnich
Gminy miejskie      
Biała Podlaska 14 1 754 9 8 677 22 7 217
Międzyrzec Podlaski 7 641 3 2 723 7 2 594
Terespol 1 155 2 1 032 1 379
Gminy wiejskie      
Biała Podlaska 14 239 15 1 425 - -
Drelów 9 122 8 862 - -
Janów Podlaski 4 127 4 700 4 830
Kodeń 4 132 4 694 - -
Konstantynów 2 128 2 659 - -
Leśna Podlaska 5 97 5 595 3 662
Łomazy 10 204 9 714 - -
Międzyrzec Podlaski 14 193 14 1 296 - -
Piszczac 8 161 6 896 1 174
Rokitno 5 56 5 464 - -
Rossosz 3 79 2 335 1 118
Sławatycze 3 43 2 323 - -
Sosnówka 6 45 6 380 - -
Terespol 4 122 4 628 - -
Tuczna 5 73 4 443 - -
Wisznice 6 168 6 748 1 334
Zalesie 5 94 5 653 - -

 

Tab.5  Personel służby zdrowia w roku 1998

Gminy Lekarze Dentyści Liczba ośrodków zdrowia Liczba aptek Ludność na 1 lekarza
Gminy miejskie     
Biała Podlaska 250 35 5 16 233
Międzyrzec Podlaski 48 9 2 6 381
Terespol 8 4 2 2 760
Gminy wiejskie     
Biała Podlaska 1 1 1 - 11 420
Drelów 2 1 1 1 2 952
Janów Podlaski 1 1 1 1 5 825
Kodeń 2 - 1 1 2 204
Konstantynów 2 1 1 1 2 086
Leśna Podlaska 2 1 1 1 2 322
Łomazy 2 1 1 1 2 915
Międzyrzec Podlaski 2 2 2 1 5 224
Piszczac 2 1 1 1 3 901
Rokitno 1 1 1 1 3 481
Rossosz 1 - 1 - 2 542
Sławatycze 1 - 1 1 2 774
Sosnówka 1 - 1 1 3 018
Terespol 1 1 - - 7 369
Tuczna 1 1 1 1 3 866
Wisznice 3 1 1 2 1 867
Zalesie 3 - 1 1 1 524

 

Tab.6  Pracujący w 1998 roku wg EKD

Gminy Pracujący ogółem W tym w sekcjach EKD
  Przemysł i budownictwo Usługi rynkowe Usługi nierynkowe Pozostałe
Gminy miejskie     
Biała Podlaska 18 549 6 186 6 061 6 221 81
Międzyrzec Podlaski 4 545 2 102 1 139 1 236 68
Terespol 1 727 304 887 534 2
Gminy wiejskie     
Biała Podlaska 969 217 274 346 132
Drelów 365 43 91 150 81
Janów Podlaski 713 302 103 219 89
Kodeń 414 76 89 168 81
Konstantynów 379 120 79 127 53
Leśna Podlaska 316 16 78 213 9
Łomazy 363 110 88 149 16
Międzyrzec Podlaski 660 391 63 191 15
Piszczac 666 86 256 225 99
Rokitno 187 1 42 101 43
Rossosz 246 119 54 64 9
Sławatycze 240 30 87 115 8
Sosnówka 168 4 58 89 17
Terespol 3 277 394 2 371 425 87
Tuczna 190 18 51 85 36
Wisznice 522 101 173 212 36
Zalesie 772 235 382 113 42

 

Tab.7  Stopień zwodociągowania gmin (31.12.1998)
Kanalizacja (31.12.1997)

Gminy Zwodociągowanie w % Sieć wodociągowa w km Sieć kanalizac. w km
Gminy miejskie   
Biała Podlaska brak danych 92,7 88,5
Międzyrzec Podlaski brak danych 40,3 21,8
Terespol brak danych 23,5 2,8
Gminy wiejskie   
Biała Podlaska 15,5 26,4 2,7
Drelów 18,4 30,8 -
Janów Podlaski 64,0 39,2 6,3
Kodeń 64,9 23,8 8,3
Konstantynów 66,0 36,2 4,6
Leśna Podlaska 25,6 22,6 8,0
Łomazy 22,7 10,2 5,2
Międzyrzec Podlaski 43,7 106,6 1,1
Piszczac 70,8 113,6 0,6
Rokitno 58,7 23,1 1,0
Rossosz 42,7 17,5 -
Sławatycze 96,6 64,4 -
Sosnówka 62,6 72,3 -
Terespol 76,8 101,0 3,9
Tuczna 53,5 50,7 -
Wisznice 88,3 79,4 26,4
Zalesie 81,2 65,5 0,5

 

Tab. 8  Drogi gminne (1999)

Gminy Drogi gminne i lokalne w km W tym o nawierzchni twardej
Gminy miejskie  
Biała Podlaska 109 31
Międzyrzec Podlaski 34 21
Terespol 34 34
Gminy wiejskie  
Biała Podlaska 256 53
Drelów 94 9
Janów Podlaski 95 14
Kodeń 104 9
Konstantynów 114 24
Leśna Podlaska 125 2
Łomazy 192 5
Międzyrzec Podlaski 126 9
Piszczac 108 27
Rokitno 161 14
Rossosz 112 2
Sławatycze 125 7
Sosnówka 81 15
Terespol 75 22
Tuczna 74 9
Wisznice 262 35
Zalesie 48 16

 

Tab.9  Abonenci telefoniczni (1998)

Gminy Liczba abonentów Abonenci na 1000 mieszkańców Placówki pocztowe
Gminy miejskie   
Biała Podlaska 17 730 304 7
Międzyrzec Podlaski 4 431 242 3
Terespol 1 573 259 3
Gminy wiejskie   
Biała Podlaska 1 826 160 2
Drelów 566 96 4
Janów Podlaski 952 163 1
Kodeń 1 084 246 3
Konstantynów 677 162 1
Leśna Podlaska 627 135 1
Łomazy 1 296 222 2
Międzyrzec Podlaski 1 419 136 4
Piszczac 1 340 172 1
Rokitno 604 174 1
Rossosz 581 229 1
Sławatycze 458 165 2
Sosnówka 492 163 1
Terespol 1 715 233 3
Tuczna 658 170 2
Wisznice 1 048 187 2
Zalesie 833 182 2

 

Tab.10  Użytkowanie gruntów w roku 1998

Gminy Ogólna pow. gruntów w ha Użytki rolne w % pow. ogólnej Lasy i grunty leśne w % Pozost. Grunty w %
  Razem Grunty orne Sady Użytki zielone  
Gminy miejskie       
Biała Podlaska 4 941 50,2 38,8 0,9 10,6 11,6 38,2
Międzyrzec Podlaski 1 975 56,4 38,6 0,4 17,4 9,2 34,4
Terespol 1 020 56,0 29,1 1,8 25,1 4,0 40,0
Gminy wiejskie       
Biała Podlaska 32 476 66,0 48,1 0,8 17,1 27,8 6,2
Drelów 22 803 56,2 31,3 0,4 29,0 18,0 16,3
Janów Podlaski 13 500 74,5 50,8 0,6 23,1 18,3 7,1
Kodeń 15 033 65,7 44,5 0,5 20,8 27,7 6,6
Konstantynów 8 706 68,6 58,0 1,1 9,5 25,5 5,9
Leśna Podlaska 9 769 79,0 60,8 0,8 17,5 15,1 5,8
Łomazy 20 043 68,8 45,8 0,4 22,5 24,6 6,6
Międzyrzec Podlaski 26 158 65,5 4